8-mavzu: Ishqalanish turlari va ishqalanish kuchlari. Qovushoq ishqalanish. Stoks formulasi. Quruq ishqalanish. Sirpanish ishqalanish. Dumalanish ishqalanish. Qattiq jismning ilgarilanma va aylanma harakati. Qo’zgalmas o’qqa ega bo’lgan jismning muvozanat sharti.
Ishqalanish turlari va ishqalanish kuchlari. Qovushoq ishqalanish. Stoks formulasi. Quruq ishqalanish. Sirpanish ishqalanish. Dumalanish ishqalanish. Qattiq jismning ilgarilanma va aylanma harakati. Qo’zgalmas o’qqa ega bo’lgan jismning muvozanat sharti. Jismning qo’zg’almas o’q atrofida aylanma harakat qonuni va uning tenglamasi. Shu vaqtgacha biz jismlar harakatida ishqalanish kuchlarini hisobga olmasdik. Aslida bir-birovi bilan kontaktda bo’lib harakatlanayotgan jismlar orasida qarshilik kuchlari vujudga keladiki bu kuchlarga ishqalanish kuchlari deyiladi.
Nazariy qism
Biror boshqa qatlam (masalan, moy) bo’lmaganda ikki qattiq jism orasida hosil bo’luvchi ishqalanish quruq ishqalanish deyiladi. Ishqalanish kuchlari doimo ishqalanayotgan sirtlarga urinma bo’ladi va bir - biroviga nisbatan siljishiga to’sqinlik qiladi.
Quruq ishqalanish uch xil bo’ladi:
1) Tinch ishqalanish 2) Sirpanish ishqalanish 3) Dumalab ishqalanish
Tinch ishqalanish: Faraz qilamiz biror brusok (massiv) biror tekislik ustida turibdi. Uni dinamometrli ip yordamida tortamiz. Natijada kuchni qandaydir qiymatigacha harakat yo’q, chunki bu holatda ishqalanish kuchi tortish kuchidan katta..
Yuklab olish materiallari
Maruza fayli
PDF hujjatBog'liq mavzular
Tez orada qo'shiladi